Over koetjes en kalfjes

Sjoerd – een familieverhaal

9 reacties

In november had ik telefonisch contact met een man, van hem hoorde ik het volgende ooggetuigenverslag. De man moet rond de 80 jaar zijn, ik noem hem bij zijn voornaam: Lieuwe. Omdat het verhaal 70 jaar geleden afspeelde, krijgt het nu een plek op mijn weblog.

Lieuwe woonde in Grouw (Friesland) – een waterrijke omgeving. Zijn exacte leeftijd weet ik niet, maar in 1945 moet hij een jaar of 10 zijn geweest. Hij ging in de oorlogsjaren regelmatig met z’n vriendjes melk halen bij een boerderij in de buurt van Grouw. Op de boerderij waren jongemannen ondergedoken, waaronder Sjoerd (20 jaar) en zijn oudste broer. Dit is een foto van Sjoerd.Sjoerd-BakkerSjoerd was regelmatig in de weilanden te vinden, hij ging mollen vangen. En altijd als hij Lieuwe en z’n vriendjes zag, maakte hij een praatje. Sjoerd maakte vaak grapjes, ze vonden het een erg aardige man.Sjoerd BakkerOp een dag zei Sjoerd: “Jongens, kijk eens wat ik heb gevonden!” Hij liet ze een handgranaat zien. “Mondje dicht hoor”, drukte hij ze op het hart. Een man een man, een woord een woord, de jongens hielden de vondst geheim. De volgende dag speelden Lieuwe en z’n vriendjes buiten, aan de waterkant. Heel in de verte hoorden ze een doffe plof. Een tijd later zagen ze een bootje over het water aankomen. Een van de mannen in het bootje riep: “Jongens, niet kijken!” Dat deden ze natuurlijk toch. Het bootje voer voorbij en ze zagen dat er iemand in het bootje lag met een wit laken over zich heen, een laken vol bloed. De volgende dag hoorden ze dat Sjoerd was gestorven. Sjoerd was een broer van mijn moeder. Hij was gewond geraakt bij het demonteren van de handgranaat en was aan zijn verwondingen overleden. Er was nog iemand bij geweest, ook die was zwaar gewond – hij kreeg granaatscherven in zijn hoofd. Deze jongeman is een aantal dagen later overleden. Het hele gebeuren had diepe, diepe indruk op Lieuwe gemaakt: Sjoerd, zo’n aardige man en dat gruwelijke laken met bloed op het bootje. Sjoerd is op 16 maart 1945 overleden, een maand later is Friesland bevrijd. Voor de nabestaanden lag zijn dood als een schaduw over de bevrijdingsfeesten.

Vorig jaar had de historische vereniging van Grouw aan Lieuwe gevraagd of hij in het kader van 70 jaar bevrijding een lezing wilde houden over de oorlogsjaren in Grouw. Hij moest direct aan zijn herinneringen aan Sjoerd denken en ging op onderzoek uit. Hij was op zoek naar een foto van Sjoerd en naar het graf. Via via kwam hij bij een oom van mij terecht. Mijn oom verwees hem door naar mijn moeder – zij heeft veel familiegegevens. Van haar hoorde ik dat Lieuwe op zoek was naar een foto van zijn graf. Hij is op de Zuiderbegraafplaats in Drachten geweest. Daar heeft hij gevraagd waar hij het graf van Sjoerd kon vinden, maar hij heeft het graf op de opgegeven plek niet gevonden. Via online-begraafplaatsen had ik een foto van het graf gevonden, en zo had ik telefonisch contact met Lieuwe. Hij was erg blij met de foto, dat maakte voor hem het verhaal rond. (Met dank aan online-begraafplaatsen voor de foto).grafsteen oom sjoerd 1Ik vind het heel bijzonder dat een onbekende een hele goede en ook gruwelijke herinnering heeft aan de broer van mijn moeder, voor ons oom Sjoerd. Door deze verhalen te vertellen, blijft de herinnering leven. Ieder jaar rond 4 en 5 mei denk ik aan oom Sjoerd, een oom die ik nooit heb gekend.

Advertenties

9 thoughts on “Sjoerd – een familieverhaal

  1. Mooi maar dramatisch verhaal. inderdaad houdt dit de herinnering levend wat goed is want we mogen nooit het besef kwijtraken wat het is om in vrijheid te leven.

    Like

  2. Triest verhaal over de oom, die je nooit gekend hebt. We moeten inderdaad nooit vergeten

    Like

  3. Een triest verhaal.
    zelf heb ik geen concrete herinnering, direct of indirect.
    Wel herdenk ik jaarlijks.

    Vriendelijke groet,

    Like

  4. Het is een van de vele trieste verhalen uit de Tweede Wereldoorlog, maar zo’n verhaal komt altijd meer tot leven en maakt een diepere indruk wanneer het familie of bekenden betreft, óók als je ze zelf niet hebt gekend.
    Wat een wrede dood heeft je oom Sjoerd gehad, en dat vlak voor het eind van de oorlog.

    Like

  5. Zo moeten sterven is verschrikkelijk…..we mogen de gruwelen van de oorlog nooit vergeten.

    Like

  6. Indrukwekkend verhaal. Een triest ongeluk. Kon je soms de tijd maar even een paar uur terugdraaien en zodat je de geschiedenis kunt herschrijven. Goed en dapper, dat je er hier aandacht aanbesteedt.

    Like

  7. Je hebt het mooi beschreven. De herinnerinering leeft voort, Jacqueline kon zich nog herinneren dat deze foto ook op de werkkamer van mijn vader hing.
    Hartelijke groet,
    Harm

    Like

  8. Ook ik sta, net als jij, op 4 mei ook altijd stil bij de dood van mijn oom. Hij kwam om in concentratiekamp Neuengamme in januari 1945 en was de oudste broer van mijn moeder.

    Like

  9. Wat een mooie nagedachtenis aan jouw Oom Sjoerd is dit. En wat een triest eind zo vlak voor de bevrijding. Een kippenvelverhaal!

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s