Over koetjes en kalfjes


7 reacties

Koeien in de stad

Ik weet nu wat de functie ooit was van de oude gebouwen uit de blog Koedijkje – een aanvulling volgt verderop in de tekst -, maar nog niet wat de achtergrond van de straatnaam is.Koedijkje CoevordenIk vroeg het vorige week aan de stadsgids. Hij verzorgt regelmatig stadswandelingen. Hij wist het niet. Vervolgens vroeg ik het aan de man die sinds jaar en dag suppoost is in het Stedelijk Museum in de stad. ‘Ach wicht‘, zei hij tegen me, ‘Ik zal het je vertellen’. Ik kreeg een heel enthousiast verhaal en allerlei anekdotes te horen. In het kort komt het hier op neer. De stad is een voormalige vestingstad. De vorm is vanuit de lucht nog goed te zien – de afbeeldingen heb ik van internet geplukt.1672coevordenmaps coevordenIn de stad waren – net als in andere (vestiging)steden – ooit stadsboerderijen. Stadsboerderijen, dat had ik me niet gerealiseerd. Ik weet duidelijk te weinig van geschiedenis. De vestinggronden, waar de koeien op weidden, lagen buiten de stad. Als de koeien naar de vestinggronden gingen, mochten ze niet door de hoofdstraten worden gedreven, maar via achterafsteegjes: via het Koedijkje. Dat is de verklaring van de straatnaam.Koedijkje 2009 (2)De suppoost vertelde me dat in de rechter oude loods ooit een wasserij was gevestigd, in de linker een klompenfabriekje – later had het dienst gedaan als verkoophal van een kerk. Zo ziet het Koedijkje er tegenwoordig uit, met rechts het beeld De Gaslantaarnaansteker van Jan Krikke. Dit kunstwerk kwam al eens voorbij in de blog Aardgas uit 2009.Koedijkje 2015 (2)Koedijkje 2015 (1)De suppoost wees me ook op de Koesteeg – deze steeg kende ik niet bij naam.Koesteeg (4) Deze steeg had ooit dezelfde functie. En zo ziet tegenwoordig de Koesteeg eruit.Koesteeg (1)En vanuit de andere kant – met aan de rechterkant een kaalslag:Koesteeg (2)Koesteeg (3)Er is in de stad het nodige afgebroken en vooral in de jaren tachtig en negentig vorige eeuw herbouwd met fantasieloze appartementencomplexen. Gelukkig is er tegenwoordig iets meer waardering voor de geschiedenis van de stad, en zie je dat nieuwe appartementen een aan het stadsbeeld aangepast uiterlijk krijgen. In de stad zijn hier en daar restanten van het oude boerenleven terug te vinden, dat is te lezen in het artikel: Overblijfsel van eeuwenoud boerenleven. Voor mij is het interessante informatie: boeren en koeien in de stad. Ik kijk nu met andere ogen naar het stadsbeeld.


8 reacties

Drieling – update

Kompas Olga 902 en kalfDe oudste van onze drieling – Kompas Olga 902 – kreeg vanmorgen haar derde kalf: een vaarskalfje. Haar eerste twee kalfjes waren stiertjes. Het nieuwe kalfje krijgt de naam Kompas Olga 1049, haar vader is de stier Aram. We zijn blij met haar. De drieling doet het goed. Het blijft bijzonder, een drieling. Je kunt wel merken dat ze een beetje zijn verwend (nou een beetje… heel erg 😉 ): het zijn ook van die moekes :-D.


10 reacties

Koedijkje

In 2009 maakte ik de blog Aardgas. Toen ik voor dit blog in de stad was, kwam ik langs het Koedijkje.Koedijkje CoevordenEn aan het Koedijkje zag ik deze twee oude vervallen schuren staan.Koedijkje 2009 (2)Koedijkje 2009Zo zien de panden er op Streetview uit – met de foutieve straatnaam Koeweg. (Streetview loopt jaren achter).Koedijkje oud mapsDe straatnaam en de oude schuren maakten me nieuwsgierig. Ik neusde in de plaatselijke bibliotheek in de boeken, maar ik kon er jammer genoeg niets over vinden. Wat was ooit de funtie van deze twee schuren? In oktober 2014 stond in de huis-aan-huiskrant een artikel over dit woonhuis en schuren. In de twee loodsen was ooit wasserij De Nijverheid gevestigd. (Update: in de rechter loods zat ooit een wasserij, in de linker loods een klompenfabriekje). De zoon van de huidige bewoners is architect en hij heeft er een woonhuis (de voormalige loodsen) en kantoorpand (het voormalige woonhuis) van gemaakt. Toen ik pas geleden voor de blog Stolpersteine in de stad was, ben ik langs het vernieuwde pand gegaan. En dit is er van gemaakt.Koedijkje  schuren (1)Koedijkje  schuren (2)In de doorloop tussen het woon- en werkgedeelte zie je in het spiegelglas een tegenoverliggend appartementencomplex.Koedijkje oud en nieuw (1)Koedijkje oud en nieuw (2)Ik vind het mooi uitgevoerd, de sfeer is behouden, veel details uit de oude loodsen zie ik in de nieuwbouw terug: een aanwinst in de binnenstad (excuses voor de lensvertekening).Koedijkje 2015


13 reacties

Georgica – documentaire

“LOF OP HET LANDLEVEN

Overgelukkig zijn boeren – mits ze hun voorspoed beseffen –
die op het land en ver verwijderd van twistzieke burgers
moeiteloos voedsel ontvangen van een meer dan rechtvaardige aarde.” (Vergilius)

meneer de boer zag gistermorgen toevallig een deel van een tv-uitzending. Het ging over de landbouw en er kwam een mooi gedicht in voor en het ging over Mansholt. Vanmiddag wilde hij de hele uitzending op “Uitzending gemist” bekijken. Ik keek in de krant naar de uitzendgegevens. Er stond alleen: 2Doc Georgica. Hé, de documentaire Georgica van Katelijne Schrama, daar heb ik al eens een blog over geschreven: Georgica en Jonathan 1127. Georgica, een documentaire die ik graag een keer wil zien.Georgica“De Nederlandse boer en politicus Sicco Mansholt, als minister en eurocommissaris van Landbouw na de Tweede Wereldoorlog groot pleitbezorger van grootschalige landbouw, kreeg in zijn nadagen spijt van zijn beleid. Op zijn sterfbed zou hij Vergilius’ klassieke leerdicht Georgica hebben gelezen, waarin de Romeinse landbouw, bos-en wijnbouw, vee- en bijenteelt worden bezongen en waaruit lessen te halen zijn over de verhouding van de mens tot de natuur. Dat is het uitgangspunt van de film Georgica, die een bespiegeling vormt op de verworvenheden van de grootschalige landbouw in de Nederlandse Flevopolder. We zien akkerbouwers, veehouders, bijenhouders en fruittelers aan het werk. Terwijl ze passages voorlezen uit het gedicht, vertellen ze in hoeverre ze zich daarin nog herkennen. De camera glijdt beurtelings over de geordende velden en strakke wegen van de polder, soms vergezeld van trage akkoorden uit een akoestisch instrument of een vertelstem die achtergronden schetst. Tot twee keer toe klinkt de waarschuwende stem van Mansholt. Een oude boerin haalt herinneringen aan hem op. Een breed palet aan boeren trekt voorbij: van groot- tot kleinschalig, van robotgestuurde geitenmelkerij tot zorgboerderij. Het levert een staalkaart op van moderne boerenbedrijven, een blik op het verleden en de toekomst en op de invloed van overheid en voedselindustrie.” (Via).

De documentaire is uitgezonden door de BOS  en is – tijdelijk – te zien via Uitzending gemist of via de app van NPO, programma 2Doc, uitzending 16 april. Zondag 24 mei a.s. (1e Pinksterdag) zendt Omroep Flevoland de documentaire uit om 9:50, 11:50, 13:50, 15:50, 18:50 uur. Een bijzonder mooi gemaakte documentaire! De trailer:


12 reacties

Gras met piepers (vervolg)

Gistermiddag hebben we ingekuild. Daar is de eerste wagen met gehakseld gras.gras met piepers (2)Deze keer doen we aardappels in de graskuil. Het zijn pootaardappels, want ze zijn klein van formaat. Het magensysteem van een koe kan goed rauwe aardappels verwerken. Aardappels zorgen voor een hoger eiwitgehalte in de melk, en we kunnen iets minder krachtvoer voeren. Het loonwerkbedrijf kwam met een shovel. De shovel schept de aardappels in een volle wagen met gehakseld gras.gras met piepers (4)gras met piepers (5)gras met piepers (6)En de wagen met aardappels en gras wordt gelost op de kuilbult.gras met piepers (3)Zo komen de aardappels mooi verspreid in de kuilbult. Van groot belang is dat een kuilbult goed wordt aangereden: alle zuurstof moet eruit, zodat goede (anaërobe) bacteriën hun conserverende werking kunnen doen.gras met piepers (7)gras met piepers (1)De kuil met piepers van dichtbij:gras met piepers (8)De kuil is afgedekt met plastic. Gisteravond is met de kraan van het loonwerkbedrijf de kuilbult ondergespit met aarde, ook weer om zuurstof uit de bult te verwijderen, anders krijg je een verkeerde bacteriegroei met als gevolg een verkeerde conservering. En zo’n kuilbult van goede kwaliteit weten onze koeien weer om te zetten in lekkere romige melk.


16 reacties

Gras met piepers

Zo staat, voor je het goed en wel in de gaten hebt, de eerste grasoogst op het programma. Zondagavond is een begin gemaakt met het maaien van de perceelranden. Gisteren is alles gemaaid en geschud, gisteravond is een begin gemaakt met het harken. Het zijn weer eindeloze lange rijen door de zon en wind gedroogd gras.harken Dit jaar doen we aardappels door de graskuil.IMG_2163IMG_2161 Na conservering is het over een paar maanden smakelijk voer voor onze melkkoeien. Nu duimen dat het droog blijft vandaag… .


4 reacties

Ventoux

Komende week gaat de film ‘Ventoux‘ in première. De film heeft de afgelopen jaren al de nodige publiciteit getrokken, vind ik. Het filmscenario was er eerder dan het boek. Meestal is het omgekeerde het geval: eerst het boek en dan de film. Schrijver is Bert Wagendorp. Het boek was in 2013 een bestseller. Het thema is vriendschap. Het is een prettig leesbaar boek. Het eind van het verhaal vind ik ver gezocht, doet voor mij afbreuk aan het verhaal. Journalist en schrijver Bert Wagendorp kwam in november 2013 op uitnodiging van de zes bibliotheekvestigingen in onze gemeente naar het dorp. Alle vestigingen hadden een jubileum te vieren, vandaar. Hij werd geïnterviewd door Karin Mulder, sportverslaggever van RTV Drenthe en als huisfotograaf was ik erbij.SAM_5503Normaal is de publieke belangstelling voor een literaire avond niet erg groot, die avond een zaal vol met opvallend veel mannen: wielerfanaten. Zij kennen Bert Wagendorp vooral van z’n sportcolumns en als regelmatige gast in het tv-programma De Avondetappe.SAM_5491Er was gelegenheid om een boek te laten signeren. Voor mijn verzameling gesigneerde boeken (met foutieve datum, moet 28 november 2013 zijn):gesigneerd boek 2013De vrouwelijke hoofdrol in de film Ventoux wordt gespeeld door Maruschka Detmers, afkomstig uit Schoonebeek (Zuid-oost Drenthe). Zij vertrok als 17-jarige naar Frankrijk en is daar een succesvol actrice. In Ventoux speelt ze voor het eerst in een Nederlandse film. De titeltrack van de film is van Blaudzun.


6 reacties

Stolpersteine

Dodenherdenking. Vanavond om 20 uur is het twee minuten stil.

“Tijdens de Nationale Herdenking herdenken wij de Nederlandse oorlogsslachtoffers. Allen – burgers en militairen – die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn omgekomen of vermoord sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, en daarna in oorlogssituaties en bij vredesoperaties.” (Via)

In de stad is ooit een Joodse gemeenschap geweest. Van de 139 Joodse inwoners die de stad begin 1942 nog telde overleven slechts 14 de oorlog. Lees meer over de Joodse gemeenschap in de stad onder deze link.synagoge (4)De voormalige synagoge, met aan de linker muur een gedenkteken.synagoge (2)synagoge (1)IMG_2983synagoge (3)Ik was in de stad op zoek naar Stolpersteine.Stolpersteine zijn gedenktekens op het trottoir voor de huizen van mensen die door de nazi’s zijn verdreven, gedeporteerd, vermoord of tot zelfmoord gedreven zijn. Deze Stolpersteine of struikelstenen herinneren onder andere aan Joden, Sinti en Roma, politieke gevangenen, homoseksuelen, Jehova’s getuigen en gehandicapten.” Ik wist in welke straten ik ze kon vinden. Ik moest wel even zoeken, omdat ik niet precies wist waar ze lagen. De onderste drie Stolpersteine zijn vorige week gelegd en omdat er rozen bij lagen, vond ik ze.Stolpersteine Sallandsestraat Coevorden (2)Stolpersteine Sallandsestraat Coevorden (3)Stolpersteine Sallandsestraat Coevorden (4)Stolpersteine, kleine gedenktekens om even bij stil te staan.Stolpersteine Sallandsestraat Coevorden (1)


9 reacties

Sjoerd – een familieverhaal

In november had ik telefonisch contact met een man, van hem hoorde ik het volgende ooggetuigenverslag. De man moet rond de 80 jaar zijn, ik noem hem bij zijn voornaam: Lieuwe. Omdat het verhaal 70 jaar geleden afspeelde, krijgt het nu een plek op mijn weblog.

Lieuwe woonde in Grouw (Friesland) – een waterrijke omgeving. Zijn exacte leeftijd weet ik niet, maar in 1945 moet hij een jaar of 10 zijn geweest. Hij ging in de oorlogsjaren regelmatig met z’n vriendjes melk halen bij een boerderij in de buurt van Grouw. Op de boerderij waren jongemannen ondergedoken, waaronder Sjoerd (20 jaar) en zijn oudste broer. Dit is een foto van Sjoerd.Sjoerd-BakkerSjoerd was regelmatig in de weilanden te vinden, hij ging mollen vangen. En altijd als hij Lieuwe en z’n vriendjes zag, maakte hij een praatje. Sjoerd maakte vaak grapjes, ze vonden het een erg aardige man.Sjoerd BakkerOp een dag zei Sjoerd: “Jongens, kijk eens wat ik heb gevonden!” Hij liet ze een handgranaat zien. “Mondje dicht hoor”, drukte hij ze op het hart. Een man een man, een woord een woord, de jongens hielden de vondst geheim. De volgende dag speelden Lieuwe en z’n vriendjes buiten, aan de waterkant. Heel in de verte hoorden ze een doffe plof. Een tijd later zagen ze een bootje over het water aankomen. Een van de mannen in het bootje riep: “Jongens, niet kijken!” Dat deden ze natuurlijk toch. Het bootje voer voorbij en ze zagen dat er iemand in het bootje lag met een wit laken over zich heen, een laken vol bloed. De volgende dag hoorden ze dat Sjoerd was gestorven. Sjoerd was een broer van mijn moeder. Hij was gewond geraakt bij het demonteren van de handgranaat en was aan zijn verwondingen overleden. Er was nog iemand bij geweest, ook die was zwaar gewond – hij kreeg granaatscherven in zijn hoofd. Deze jongeman is een aantal dagen later overleden. Het hele gebeuren had diepe, diepe indruk op Lieuwe gemaakt: Sjoerd, zo’n aardige man en dat gruwelijke laken met bloed op het bootje. Sjoerd is op 16 maart 1945 overleden, een maand later is Friesland bevrijd. Voor de nabestaanden lag zijn dood als een schaduw over de bevrijdingsfeesten.

Vorig jaar had de historische vereniging van Grouw aan Lieuwe gevraagd of hij in het kader van 70 jaar bevrijding een lezing wilde houden over de oorlogsjaren in Grouw. Hij moest direct aan zijn herinneringen aan Sjoerd denken en ging op onderzoek uit. Hij was op zoek naar een foto van Sjoerd en naar het graf. Via via kwam hij bij een oom van mij terecht. Mijn oom verwees hem door naar mijn moeder – zij heeft veel familiegegevens. Van haar hoorde ik dat Lieuwe op zoek was naar een foto van zijn graf. Hij is op de Zuiderbegraafplaats in Drachten geweest. Daar heeft hij gevraagd waar hij het graf van Sjoerd kon vinden, maar hij heeft het graf op de opgegeven plek niet gevonden. Via online-begraafplaatsen had ik een foto van het graf gevonden, en zo had ik telefonisch contact met Lieuwe. Hij was erg blij met de foto, dat maakte voor hem het verhaal rond. (Met dank aan online-begraafplaatsen voor de foto).grafsteen oom sjoerd 1Ik vind het heel bijzonder dat een onbekende een hele goede en ook gruwelijke herinnering heeft aan de broer van mijn moeder, voor ons oom Sjoerd. Door deze verhalen te vertellen, blijft de herinnering leven. Ieder jaar rond 4 en 5 mei denk ik aan oom Sjoerd, een oom die ik nooit heb gekend.