Over koetjes en kalfjes

Kleurfokkerij

6 reacties

Van de gapende wond van de keizersnede

Gapende_wond_keizersnede

is bijna niks meer te zien. De wond is mooi genezen. Nog even en je ziet er helemaal niks meer van.

Wond_keizersnede_vier_weken_later

Alleen, we hebben het raadsel van het roodbonte kalf uit de zwartbonte moeder nog niet opgelost. Laat ik eerst iets vertellen over onze veestapel.

Van oorsprong behoren onze koeien tot het MRIJ-ras (Maas-, Rijn-, IJsselvee). Het is een roodbont koeienras, dat vroeger – zoals de naam al zegt – voorkwam langs de rivier de IJssel (Overijssel en Gelderland), Maas (Limburg en Noord-Brabant), Rijn (Betuwe en in een deel van Zuid-Holland). Het is een dubbeldoel ras: het vee wordt gehouden voor de vlees- en melkproduktie.
Vanaf 1985 insemineren we onze koeien met Holsteinstieren, omdat we een hogere melkproduktie bij onze koeien wilden realiseren. In het begin gebruikten we uitsluitend roodbonte Holsteinstieren, in de jaren ’90 ook af en toe zwartbonte Holsteinstieren. Onze koeien zijn nu 100% Holsteinkoeien, voornamelijk roodbont van kleur.

De kleur van een koe heeft alles te maken met erfelijkheid en dominante (=overheersende) en recessieve (=ondergeschikte, niet-dominante) eigenschappen en genotype en fenotype. Genotype zijn de erfelijke eigenschappen die een koe meekrijgt van de moeder en de vader (stier); fenotype is de uiterlijke verschijningsvorm van het genotype, in dit geval de kleur roodbont of zwartbont.

Zwartbont is dominant over roodbont, daarom hebben we tussen onze roodbonte koeien (fenotype is rood) ook een aantal zwartbonte exemplaren lopen (fenotype is zwart). Maar hoe zit dat genetisch in elkaar? Iedereen die erfelijkheidsleer heeft gehad, kent de wetten van Mendel. Als we de dominante kleur zwartbont voorstellen met de hoofdletter Z en de roodbonte – recessieve – kleur met kleine letter z, wie kan mij dan uitleggen hoe het kan, dat de zwartbonte koe van ons een roodbont kalf kan krijgen? Ik zei toch dat zwartbont een dominante kleur is?

Advertenties

6 thoughts on “Kleurfokkerij

  1. Ingewikkeld hoor !
    De oplossing lijkt me heel simpel. De insimenator heeft het rietje te vroeg uit de koelkast gehaald en in een bloedhete auto te lang opgewarmd. Zwart neemt meer warmte op dat rood. De zwarte feno’s zijn te lang gekookt en de rode zijn overgebleven.
    Of zoiets.

    Like

  2. Het lijkt wel of er een plastisch chirurg aan te pas is gekomen, zo mooi is de wond geheeld.
    Volgens Mendel kan dat toch in de tweede generatie, als ik het goed begrepen heb.

    Like

  3. Ik heb er helemaal geen verstand van. Misschien dat de dierenarts je er meer over kan vertellen/

    Inderdaad prachtig geheeld!

    Like

  4. Dan moet je van die hokjes tekenen, zoals bij boter, kaas en eieren. En dan bovenin een hoofdletter Z en kleine letter z (heterogeen, b.v. koe) en aan de linkerkant twee kleine letters z (homogeeneen, b.v. stier)en dan kun je in de andere vier hokjes kijken wat de uitkomsten zijn: Zz, Zz, zz en zz, dus twee keer kans op zwartbonte koeien en twee keer kans op roodbonte koeien.
    Zo denk ik dat het werkt.
    Maar ik moet eerlijk bekennen ik heb het wel geleerd in de opleiding, maar werk er niet dagelijks meer mee. De opleiding HAS lijkt me in dit geval toch handiger. 🙂

    Like

  5. Alle gekheid op een stokje. Het is inderdaad ingewikkeld.
    Het kan alleen maar gebeuren als beide ouders zogenaamd heterozygoot zijn (beide kleuren in zich dragen Zz)
    En ik geloof dat de tweede wet van Mendel zegt dat als er inteelt plaatsvindt een kwart van de nakomelingen homozygoot dominant is en dus zwartbont. De helft van de nakomelingen is heterozygoot en ook zwartbont. Het laatste kwart van de nakomelingen is homozygoot recessief en daardoor roodbont.

    Like

  6. Helemaal niet zo ingewikkeld 🙂 Dit is wel het gemakkelijkste deel van de genetica.

    Beide ouders zijn Zz, dus dragen beide de recessieve roodbonte factor.
    Dan krijg je 25% kans op homozygoot zwartbont (ZZ), 50% kans op heterozygoot zwartbont (Zz) en 25% kans op homozygoot roodbont (zz). En dat laatste is het kalfje.

    En dat heeft niets met inteelt te maken, zoals Heidehipper dacht.

    Wij waren eens bij een Beaglefokker, die rood-witte pupjes had uit twee driekleur (zwart-tan-wit) ouders. Hij verklaarde dat als volgt: “Dat krijg je als je een wat ouder teefje gebruikt, de kleur is op” en hij meende het 🙂

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s